Naghain ng kanilang mga direktang kahilingan ang mga senador at kongresista ukol sa Marcos fifth SONA expectations bago ang taunang talumpati ng Pangulo sa Kongreso. Kabilang sa mga pangunahing isyu ang pagsugpo sa mataas na presyo ng bilihin, pagpapalakas ng pwersa sa West Philippine Sea, at pagsusuri sa iminumungkahing POGO ban. Ang Marcos fifth SONA expectations ay nagsisilbing gabay sa legislative agenda ng Legislative-Executive Development Advisory Council para sa nalalabing kalahati ng administrasyon.
Key Highlights
- Pagkontrol sa implasyon at pagtaas ng sahod ng mga manggagawa ang nananatiling nangungunang kahilingan ng kapwa Majority at Minority blocs sa Kongreso.
- Madiing hiling ng ilang senador ang malinaw na tindig at estratehiya ng Malacañang kaugnay ng sigalot sa West Philippine Sea at operasyon ng POGOs.
- Isinusulong ng Kamara ang mabilis na pagpapatibay sa mga priority bills ng LEDAC bago matapos ang 19th Congress.
- Nanawagan ang sektor ng agrikultura at edukasyon para sa mas mataas na alokasyon ng badyet at direktang subsidyo sa mga magsasaka at guro.
Krisis sa Implasyon at Presyo ng Bilihin Nananatiling Pangunahing Isyu ng Mambabatas
Nakatutok ngayon ang buong Kongreso sa nalalapit na ulat sa bayan ng Ehekutibo, kung saan nagkakaisa ang kapwa Majority at Minority blocs na dapat manguna ang economic relief sa mga opisyal na ihahayag sa publiko. Sa pagtalakay ng mga mambabatas sa Morning Matters, lumabas na ang patuloy na pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin at pagkain ang nag-iisang pinakamatinding hamon na direktang pumupukpok sa araw-araw na pamumuhay ng mga Pilipino. Ang pagsusuring ito ay nakapaloob sa mas malawak na Marcos fifth SONA expectations mula sa Legislative-Executive Development Advisory Council o LEDAC.
Pangangailangan sa Konkretong Plano sa Pagbaba ng Presyo ng Bigas at Pagkain
Ayon sa mga mambabatas mula sa House Committee on Agriculture and Food, kinakailangang maglatag ang Malacañang ng mas direktang estratehiya kung paano permanenteng maibaba ang presyo ng bigas, karne, at gulay sa mga lokal na pamilihan. Bagama’t ipinatupad ang Executive Order No. 62 upang ibaba ang taripa sa imported na bigas mula 35 porsiyento patungong 15 porsiyento, nananatiling mataas ang retail price sa mga merkado. Hinihingi ng mga mambabatas na ipaliwanag ng Pangulo kung paano titiyakin ng Department of Agriculture na ang bawas-taripa ay tunay na mararamdaman ng mga mamimili at hindi lamang lalamunin ng mga importer at middleman.
Bukod dito, isinusulong ng legislative branch ang mas matinding kampanya laban sa agricultural smuggling, hoarding, at price cartelization. Inaasahan ng mga senador na ibabalita ng Pangulo ang mga legal na hakbang at kasong naisampa laban sa mga tinaguriang sabotahedor sa ekonomiya, pati na rin ang kongkretong paggamit sa pondong inilalaan para sa Rice Competitiveness Enhancement Fund o RCEF upang tuloy-tuloy na mapalakas ang lokal na produksyon ng mga magsasakang Pilipino.
Panawagan ukol sa Pagtataas ng Minimum Wage sa Buong Bansa
Kasabay ng usapin sa presyo ng pagkain ang matinding kalampag mula sa labor sector at mga mambabatas ukol sa legislated wage hike. Naipasa na sa Senado sa ikatlong pagbasa ang panukalang 100-peso daily minimum wage increase para sa mga manggagawa sa pribadong sektor, habang nakabinbin pa sa Kamara de Representantes ang iba’t ibang bersyon ng katulad na panukala. Kasama sa mga pangunahing Marcos fifth SONA expectations ang malinaw na pahayag mula sa Pangulo kung certiified as urgent ba ang mga panukalang batas sa pagtaas ng sahod.
Binigyang-diin ng mga kinatawan ng labor bloc na hindi na sapat ang mga itinatakdang dagdag-sahod ng Regional Tripartite Wages and Productivity Boards dahil agad itong kinakain ng mataas na rate ng implasyon. Gayunpaman, binabalanse rin ng economic managers ng pamahalaan ang posibleng epekto nito sa mga micro, small, and medium enterprises o MSMEs. Inaasahan ng pambansang lehislatura na magbibigay ang Pangulo ng solusyon na magkakaloob ng relief sa mga manggagawa nang hindi naman nagiging sanhi ng pagpapasara sa mga maliliit na negosyo.
Geopolitika at Pambansang Siguridad sa West Philippine Sea
Hindi rin mawawala sa talakayan ang umiinit na sigalot sa West Philippine Sea, na patuloy na nagiging pambansang subjek sa mga usaping pandiplomasiya at depensa. Hinihingi ng mga mambabatas ang mas matatag, transparent, at maingat na direksyon mula sa Malacañang hinggil sa kung paano pangangalagaan ang pambansang soberanya laban sa mga panggigipit ng foreign vessels sa loob ng Exclusive Economic Zone o EEZ ng Pilipinas.
Pangangalaga sa Teritoryo at Support Program sa Philippine Coast Guard
Inihayag ng mga mambabatas mula sa Senate Committee on National Defense na mahalagang marinig sa ikalimang SONA ang modernization program para sa Armed Forces of the Philippines at Philippine Coast Guard. Kasama rito ang pagtatakda ng sapat na badyet para sa pagbili ng mga bagong asset, radar systems, at patrol vessels na magpapatrolya sa Ayungin Shoal, Scarborough Shoal, at iba pang Feature sa Kalayaan Group of Islands. Ang pagpapatibay sa probisyon ng Comprehensive Archipelagic Defense Concept ay isa sa mga pokus ng mga mambabatas para sa taong 2025.
Nais din ng lehislatura na marinig ang update sa multilateral maritime cooperative activities kasama ang mga alyadong bansa tulad ng United States, Japan, Australia, at Canada. Nagkakaisa ang mga mambabatas na ang pagpapanatili ng rule-based international order batay sa 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea at 2016 Arbitral Award ang mananatiling batayan ng foreign policy ng Pilipinas.
Epekto ng Diplomatikong Pakikipag-ugnayan sa Mga Mangingisdang Pilipino
Sa antas ng komunidad, mariing iginigiit ng mga kinatawan ng mga coastal provinces na kailangang tiyakin ng pamahalaan ang kaligtasan at pangkabuhayan ng mga mangingisdang Pilipino sa Masinloc, Zambales, Pangasinan, at Palawan. Isang malaking punto sa Marcos fifth SONA expectations ang paglalagay ng direktang livelihood assistance, fuel subsidies, at probisyon ng mas malalaking fishing vessels para sa mga kooperatiba ng mangingisda upang pumalaot nang ligtas sa sariling karagatan ng bansa.
Debate sa Tuluyang Paggiba o Regulasyon ng POGO Operations
Nagiging mainit na usapin din sa loob ng Kongreso ang legalidad at panlipunang epekto ng Philippine Offshore Gaming Operators o POGOs, na nauugnay sa iba’t ibang krimen tulad ng human trafficking, financial scamming hubs, kidnap-for-ransom, at illegal possession of firearms. Ang usaping ito ay isa sa mga pinaka-inaabangang pahayag ng Pangulo sa kanyang harapang pagharap sa Lehislatura. Para sa kaugnay na ulat at mga nakaraang balita, basahin din ang aming buong coverage sa Pagtawid ng Isang Lalaki sa Mapanganib na Tulay na Kawayan sa Surallah, South Cotabato Nagsilbing Babala sa Kakulangan ng Ligtas na Imprastraktura.
Panawagan ng Mambabatas para sa Total Ban sa mga POGO sa Bansa
Ilang senador at kongresista na ang hayagang naghain ng resolusyon at bill na naglalayong tuluyang ipagbawal ang operasyon ng lahat ng klase ng POGO sa Pilipinas. Iginiit ng mga mambabatas na ang pambansang siguridad at moralidad ng lipunan ay hindi dapat ipagpalit sa anumang buwis o revenue na nakukuha mula sa naturang industriya. Sa mga serye ng pagdinig ng Senate Committee on Women, Children, Family Relations and Gender Equality, nabunyag ang malalim na korepsyon at pekeng dokumentasyon na ginagamit ng ilang foreign nationals upang makapasok at makapag-operate sa bansa.
Dahil dito, inaaasahan ng pampublikong sektor at ng buong Kongreso na maglalabas ang Pangulo ng malinaw na executive policy direction kung Phaseout, Total Ban, o mas mahigpit na regulasyon lamang ang ipapatupad sa POGO hubs sa buong kapuluan.
Pagsusuri sa Sektor ng Eko-Pambansa at Pagkawala ng Revenue sa Pamahalaan
Sa kabilang banda, ipinapaalala naman ng mga economic manager ang posibleng epekto sa real estate sector, employment ng mga lokal na manggagawa sa gaming support functions, at mga buwis na direktang napupunta sa Bureau of Internal Revenue at PAGCOR. Inaasahan ng lehislatura na magpapakita ang Ehekutibo ng isang alternatibong plano sa ekonomiya kung sakaling tuluyang irekasa o itigil ang operasyon ng POGOs, upang hindi magkaroon ng malaking gaba sa projected revenue targets ng pambansang pamahalaan.
Edukasyon at Agrikultura sa Ilalim ng LEDAC Legislative Priorities
Bukod sa pambansang siguridad at ekonomiya, nakatutok din ang mga mambabatas sa pagsasaayos ng batayang serbisyo sa edukasyon at modernisasyon ng sektor ng agrikultura, na dalawa sa mga may pinakamalaking alokasyon sa pambansang badyet.
Pagsasaayos ng Sektor ng Agrikultura at Pagtatapos ng Cartel Operations
Nanawagan ang mga kinatawan mula sa mga probinsya na bilisan ang pamamahagi ng mga makinarya, farm-to-market roads, at solar-powered irrigation systems sa ilalim ng Department of Agriculture. Ang pagsugpo sa post-harvest losses na umaabot sa 20 hanggang 30 porsiyento ng Kabuuang huli at ani ay isa sa mga itinuturing na pinakamabilis na paraan upang mapababa ang presyo ng pagkain nang hindi nalulugi ang mga lokal na magsasaka at mangingisda.
Pagpapatibay sa Sektor ng Edukasyon at Learning Recovery Programs
Sa sektor ng edukasyon, inaasahan ang pagpapatuloy ng pagsusuri sa K-to-10 at K-to-12 curricula upang matugunan ang sinasabing learning crisis sa bansa. Kasama sa mga inaasahang ibabalita ang pagpapatayo ng mga karagdagang silid-aralan, pagkuha ng mas maraming guro, at ang digitalization ng instructional materials. Nais din ng mga mambabatas na marinig ang update sa pagpapatupad ng Free Higher Education Act sa mga State Universities and Colleges o SUCs upang matiyak na sapat ang pondo para sa tertiary level students.
Kahandaan ng Kongreso at Siguridad sa Batasang Pambansa
Samantala, kumpleto na ang lahat ng preparasyon sa Batasang Pambansa Complex para sa gaganaping taunang pagtitipon ng tatlong sangay ng pamahalaan. Tiniyak ng House Leadership at ng Senate Secretariat na nakahanda ang seguridad at logistical arrangements para sa pagdating ng Pangulo, mga diplomatic corps, at mga imbitadong bisita.
Protokol sa Siguridad at Inter-Agency Coordination sa Lunes ng SONA
Naka-deploy ang libo-libong tauhan mula sa Philippine National Police, Armed Forces of the Philippines, Metropolitan Manila Development Authority, at Presidential Security Command upang tiyakin ang kapayapaan at kaayusan sa buong Quezon City at mga pangunahing kalsada patungo sa Batasan Complex. Ipinatupad din ang no-fly zone at gun ban sa buong National Capital Region bilang bahagi ng pamantayang security protocol.
Abo ng Pondo at Badyet ng Pamahalaan para sa Taong 2025
Pagkatapos ng talumpati ng Pangulo, agad na tatanggapin ng Kongreso ang panukalang 2025 National Expenditure Program o NEP mula sa Department of Budget and Management. Dito uumpisahan ng House Committee on Appropriations ang marathon hearings para sa P6.35 trillion proposed national budget para sa susunod na taon. Tiniyak ng pambansang lehislatura na bubusisiing mabuti ang bawat piso upang matiyak na tumutugma ito sa mga pangakong bitbit ng administrasyon at sa direktang Marcos fifth SONA expectations ng taumbayan.
Common Questions
- Ano-ano ang pangunahing isyu sa Marcos fifth SONA expectations? Ang pangunahing isyu ay ang pagkontrol sa implasyon, pagbaba ng presyo ng pagkain, usapin sa West Philippine Sea, at ang panawagan sa tuluyang pag-ban sa POGOs.
- Sino-sino ang mga dumalo at naglatag ng ekspektasyon sa talumpati? Dumalo ang mga lider ng Senado at Kamara de Representantes, kasama ang mga kinatawan mula sa Majority at Minority blocs.
- Kailan idaraos ang ikalimang State of the Nation Address ng Pangulo? Idaraos ang State of the Nation Address sa ikatlong Lunes ng Hulyo sa Plenary Hall ng Batasang Pambansa Complex sa Quezon City.
About The Author
