PBBM Inatasan ang ERC na Burahin ang System Loss Charge sa Electric Bill ng Mamamayan

Pagtatapos ng Pasa-Bayad sa Nawawalang Kuryente Inutos sa SONA 2026

Pormal nang pumasok sa talakayan ng pambansang ekonomiya ang kontrobersyal na line item sa buwanang billing ng kuryente matapos opisyal na iutos ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa kaniyang State of the Nation Address ang kompletong pagrepaso at pagtatanggal sa itinuturing na overburdening charges sa mga mamamayan. Ang tinutukoy ng Punong Ehekutibo ay ang system loss charge na pilit na ipinapasa ng mga electric cooperative at distribution utilities tulad ng Meralco sa mga residential, commercial, at industrial consumers sa loob ng ilang dekada.

Sa kaniyang talumpati sa harap ng magkasanib na sesyon ng Kongreso sa Batasang Pambansa, idineklara ng Pangulo na kailangang matapos na ang panahon kung kailan ang taumbayan ang nagpapasan sa mga kakulangan at hindi maayos na pasilidad ng mga kumpanya ng kuryente. Ayon sa Pangulo, ang pagpataw ng bayad para sa kuryenteng hindi naman nagamit ng consumer ay isang malaking kabalintunaan sa umiiral na sistema ng pampublikong serbisyo. Hinihingi ng Malacañang sa mga regulatory agency na tiyaking ang bawat piso na binabayaran ng pamilyang Pilipino ay tumutugma lamang sa tunay na dami ng kilowatthour na kanilang naisaksak at ginamit sa loob ng kanilang mga tahanan at establisimiyento.

Teknikal at Non-Technical Loss: Saan Napupunta ang System Loss Charge?

Upang maunawaan ang lalim ng isyu, mahalagang busisiin ang dalawang pangunahing bahagi na bumubuo sa itinuturing na system loss sa power distribution sector. Ang unang bahagi ay ang tinatawag na technical loss, na likas na nangyayari habang naglalakbay ang kuryente mula sa mga power plant papunta sa mga high-voltage transmission lines hanggang sa mga localized distribution lines. Dahil sa resistance ng mga kable, init ng panahon, at kalumaan ng mga transformer, may likas na porsyento ng boltahe ang nawawala bago pa man ito makarating sa mga sub-meter at residential meters.

Ang ikalawang bahagi naman ay ang non-technical loss, kung saan kabilang ang pilferage o pagnanakaw ng kuryente sa pamamagitan ng mga ilegal na jumper, manipulasyon sa mga electric meter, pati na rin ang mga administrative billing error at hindi nababayarang kuryente. Sa ilalim ng kasalukuyang regulatory setup na ipinapatupad ng Energy Regulatory Commission, mayroong allowable system loss cap na pinapayagang ipasa sa bill ng mga tao. Ibig sabihin, kapag may nagnakaw ng kuryente sa isang barangay o kapag may lumang kable na ayaw palitan ng distribution utility, ang katumbas na halaga nito ay hinahati-hati at idinaragdag sa buwanang bill ng mga tapat na nagbabayad na customer.

Direktiba sa ERC at DOE para sa Pagbabago ng EPIRA Rules

Agad na nagpalabas ng instruction ang Pangulo sa Department of Energy sa pamumuno ng Energy Secretary at sa regulatory board ng Energy Regulatory Commission upang agarang baguhin ang mga umiiral na resolusyon at guidelines ukol sa usaping ito. Sa kasalukuyan, ang probisyon ng Republic Act No. 9136 o ang Electric Power Industry Reform Act of 2001 (EPIRA) at ang Republic Act No. 7832 o Anti-Electricity and Electric Transmission Lines/Materials Pilferage Act ang nagtatakda ng legal frame para sa pagsingil ng nawawalang kuryente. Subalit ayon sa Malacañang, ginamit ng ilang kumpanya ang mga batas na ito upang tiyakin ang kanilang kita nang hindi nagpapakita ng pagsisikap na i-upgrade ang kanilang mga pasilidad.

Sa ilalim ng itinutulak na bagong direktiba, ang ano mang halaga ng system loss charge na lalagpas sa itinatakdang makatarungang lebel o kaya ay nagmumula sa pagnanakaw ng kuryente ay kailangang siyang shoulder-in o sagutin na mismo ng mga distribution utility mula sa kanilang corporate profit. Tinitingnan din ng mga eksperto sa enerhiya ang opsyon na permanenteng alisin ang non-technical loss component sa billing system, upang mapilitan ang mga electric cooperative na palakasin ang kanilang apprehending teams at ayusin ang kanilang grid infrastructure laban sa mga ilegal na jumper.

Reaksyon ng Distribution Utilities at Sektor ng Enerhiya

Mabilis na nagpahayag ng kanilang kahandaan ang iba’t ibang samahan ng distribution utilities sa bansa na makipag-ugnayan sa pamahalaan, bagamat naglatag din sila ng ilang teknikal na alalahanin. Ayon sa mga kinatawan ng sektor, ang kompletong pag-alis sa itinuturing na technical system loss charge nang walang sapat na adjustment sa distribution capital expenditures ay maaaring magdulot ng pananalapi sa mga maliliit na electric cooperative, lalo na sa mga malalayong lalawigan na may mahahabang linya ng kuryente subalit kakaunti ang mga consumer. Para sa kaugnay na ulat at mga nakaraang balita, basahin din ang aming buong coverage sa PBBM Legislative Agenda 2026: Serye ng Priority Bills sa Ekonomiya, Agrikultura, at National Security Inilatag sa Kongreso.

Ipinaliwanag ng mga power industry analysts na ang mga lalawigan sa Visayas at Mindanao na may matataas na insidente ng pilferage at lumang pasilidad ay maaaring mahirapan sa operational cash flow kung biglang ipagbabawal ang pasa-singil. Gayunman, iginiit ng mga consumer advocacy group tulad ng Laban Konsyumer Inc. na hindi kasalanan ng mga mamamayan kung mahina ang linya ng kuryente sa probinsya o kung kulang ang pagpapatrolya ng mga kooperatiba laban sa mga nagnanakaw ng kuryente. Bunsod nito, hinihimok ang ERC na maglabas ng magkakaibang benchmark batay sa kakayahan at heograpiya ng bawat distribution utility habang pinalalakas ang accountability framework.

Epekto sa Monthly Electric Bills ng mga Konsyumer at Negosyo

Sa pagtataya ng mga economic managers ng pamahalaan, ang matagumpay na pagtatanggal o makabuluhang pagtatapyas sa system loss charge ay magdudulot ng direktang ginhawa sa bulsa ng pamilyang Pilipino at sa mga maliliit na negosyo. Sa kasalukuyang billing structure, ang naturang charge ay kumakatawan sa humigit-kumulang tatlo hanggang walong porsyento ng kabuuang buwanang bayarin sa kuryente. Para sa isang karaniwang sambahayan na nakakakonsumo ng 200 kilowatt-hours kada buwan, maaari itong mangahulugan ng bawas na mula 80 hanggang higit 200 piso buwan-buwan, depende sa umiiral na rate ng distribution utility sa kanilang rehiyon.

Para naman sa mga malalaking manufacturing plant, commercial complexes, at Business Process Outsourcing (BPO) hubs, ang bawas na ito ay isinasalin sa milyun-milyong pisong tipid taun-taon. Ang pagbaba ng cost of doing business sa Pilipinas ay inaasahang magpapataas ng daya ng bansa sa mga dayuhang mamumuhunan, lalo na’t ang Pilipinas ang isa sa may pinakamataas na singil sa kuryente sa buong rehiyon ng Southeast Asia. Sa pamamagitan ng pag-alis sa mga hindi kinakailangang pasa-pasa charges, inaasahang bababa rin ang produksyon cost ng mga pangunahing bilihin tulad ng pagkain at manufactured goods.

Mga Hakbang sa Kongreso para sa Seryosong Reform sa Sektor ng Kuryente

Bilang pagtugon sa direktiba ng Pangulo sa SONA, agad na nagkasundo ang leadership ng Senado at ng House of Representatives na certifications as urgent ang mga panukalang batas na naglalayong amiyendahan ang EPIRA Law at ang Anti-Pilferage Act. Target ng mga mambabatas na tanggalin ang legal loophole na nagpapahintulot sa mga power distributor na ipasa ang kanilang operational risks at kapabayaan sa mga consumer.

Magkakaroon ng serye ng pampublikong pagdinig ang Senate Committee on Energy at House Committee on Energy upang tiyakin na ang bagong regulasyon ay magiging makatarungan, transparent, at hindi magdudulot ng pagkalugi sa power grid infrastructure ng bansa. Kasabay nito, hihilingin din sa Department of Energy na magsumite ng road map kung paano gagamitin ang mga makabagong teknolohiya tulad ng smart metering at digital grid monitoring upang matukoy at mapigilan ang mga iregularidad sa daloy ng kuryente sa buong kapuluan.