PBBM Ipinatatanggal ang System Loss Charge sa Resibo ng Kuryente sa SONA 2026: ERC at DOE Nagkasa ng Revisa

Pangulong Marcos Ipinag-utos ang Lubusang Pag-alis ng System Loss Charge sa ika-Apat na SONA

Direktang pinalagan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa kanyang ika-apat na State of the Nation Address o SONA 2026 ang patuloy na pagpapataw ng dagdag-gastusin sa resibo ng kuryente ng mga Pilipino. Sa gitna ng mataas na presyo ng bilihin at hamon sa ektarya ng enerhiya sa bansa, malinaw na sinabi ng Punong Ehekutibo na oras na upang wakasan ang hindi makatarungang pagpapasa ng pananagutan sa mga karaniwang consumer. Sa harap ng magkasanib na sesyon ng Kongreso, ibinaba ng Pangulo ang matinding utos sa Department of Energy at Energy Regulatory Commission na mabilisang irepaso ang regulatory framework upang tuluyang alisin ang itinuturing na pabigat sa pamilyang Pilipino.

Ang hakbang na ito ay kasunod ng serye ng mga pag-aaral na nagpapakita na ang Pilipinas ay nananatiling isa sa mga bansa sa Silangang Asya na may pinakamataas na singil sa kuryente. Ayon sa Pangulo, hindi maipagkakaila na ang presyo ng enerhiya ay direktang nakaaapekto sa daya ng pamumuhay ng bawat pamilya at sa pagiging kapaki-pakinabang ng mga lokal na negosyo. Sa kanyang talumpati, partikular niyang tinukoy ang itinuturing na hindi makatarungang bahagi ng billing kung saan ang kuryenteng hindi naman ginamit ng consumer ay kailangan nilang bayaran buwan-buwan.

Kautusan sa ERC at DOE para sa Mabilisang Regulatory Action

Mabilis na nagpalabas ng direktiba ang Malacañang sa pakikipagtulungan sa Energy Regulatory Commission upang simulan agad ang pampublikong konsultasyon. Target ng pamahalaan na makabuo ng bagong probisyo kung saan ang mga distribution utility tulad ng Meralco at iba pang electric cooperatives sa mga lalawigan ang siyang magpapasan ng kani-kanilang mga operational inefficiencies at hindi ang publikong nagbabayad nang tapat. Binigyang-diin ng Punong Ehekutibo na ang modernisasyon ng grid at paghuli sa mga nagnanakaw ng kuryente ay responsibilidad ng mga kumpanya ng kuryente at hindi dapat ginagawang dahilan upang patawan ng pabuya o penalty ang pampublikong sektor.

Ano ang System Loss Charge at Bakit Ito Pinapasa sa mga Nagbabayad na Consumer

Upang maunawaan ang kontrobersiya sa likod ng bill sa kuryente, mahalagang busisiin kung ano nga ba ang tinatawag na system loss charge. Ito ay ang pagkakaiba sa dami ng kuryenteng binibili ng isang distribution utility mula sa power generators at sa kabuuang dami ng kuryenteng naisusukat at nababayaran ng mga end-user. Nahahati ang pampublikong bayaring ito sa dalawang pangunahing kategorya: ang technical loss at ang non-technical loss. Sa kasalukuyang sistema sa ilalim ng regulatory rules, ang parehong uri ng pagkawala ay pinapahintulutang ipasa sa mga consumer hanggang sa isang tiyak na porsyento o cap na itinatakda ng batas at ng regulatory agency.

Pagkakaiba ng Technical Loss at Non-Technical Loss sa Electrical Grid

Ang technical loss ay ang natural na pagkawala ng enerhiya habang naglalakbay ang kuryente mula sa mga malalaking sub-station patawid sa mga linya ng kuryente, poste, at boltahe ng mga transformer. Dulot ito ng resistance o init sa mga conductor wire at mga kagamitan sa distribution system. Sa kabilang banda, ang non-technical loss ay tumutukoy sa kuryenteng nawawala dahil sa illegal connections o pilferage, meter tampering, sirang meter reader, at mga administrative error sa billing system ng kumpanya.

Sa kasalukuyang kalakaran, kapag mayroong nag-iisyu ng illegal jumper sa isang komunidad o kapag mayroong mga sirang linya ng kuryente na hindi agad naaayos ng kumpanya, ang halaga ng nawalang enerhiya ay kinakalpula at pinaiiral bilang bahagi ng billing. Ibig sabihin, ang isang tapat na mamamayan na buwan-buwan ay nagbabayad ng kanyang tamang consumption ay nag-aambag din sa pagbabayad ng kuryenteng ginamit ng kanyang kapitbahay na gumagamit ng illegal connection o sa enerhiyang nasayang dahil sa lumang imprastraktura ng utility company.

Legal na Sangkap at Papel ng Anti-Electricity and Electric Transmission Lines Pilferage Act

Ang ligal na batayan ng pagpapatupad ng linyang ito sa mga resibo ay nag-ugat sa Republic Act No. 7832 o ang Anti-Electricity and Electric Transmission Lines Materials Pilferage Act of 1994. Sa ilalim ng lumang batas na ito, pinahintulutan ang mga distribution utility na ipasa sa mga customer ang porsyento ng system loss charge upat protektahan ang pananalapi ng mga electric distribution utility mula sa matinding lugi na dulot ng rampant electricity theft noong dekada ’90. Gayunpaman, sa paglipas ng tatlong dekada, maraming sektor ang nagpahiwatig na ang probisyong ito ay naging dahilan upang maging tamad ang ilang kumpanya sa pag-aayos ng kani-kanilang imprastraktura at paghuli sa mga magnanakaw ng kuryente.

Panawagan sa Kongreso para sa Pag-amyenda sa Batas

Dahil sa pahayag ng Pangulo sa SONA 2026, agad na kumilos ang ilang mambabatas sa Senado at sa Kapulungan ng mga Kinatawan upang ideklara ang pangangailangang amyendahan ang Republic Act 7832. Layunin ng mga panukalang batas na ganap na tanggalin ang probisyon na nagpapahintulot sa pagpapasa ng non-technical loss sa mga mamamayan. Ayon sa mga mambabatas, dapat ituring ang non-technical loss bilang ordinaryong business risk o operational expense ng kumpanya na kinakailangang bawas sa kani-kanilang net profit margin at hindi direktang ikakarga sa mga residential ratepayer.

Pahayag ng Meralco at PHILRECA sa Epekto sa Operasyon ng mga Distribution Utility

Nagdulot ng iba’t ibang reaksyon sa industriya ng enerhiya ang direktiba ng Malacañang. Ang Manila Electric Company o Meralco, ang pinakamalaking distribution utility sa bansa, ay nagpahayag ng suporta sa layunin ng pamahalaan na maibaba ang presyo ng kuryente ngunit nagpaalala sa kahalagahan ng maingat na balanse sa pananalapi. Ayon sa mga kinatawan ng Meralco, ang kanilang system loss percentage ay kasalukuyang mas mababa sa regulatory cap na itinatakda ng ERC dahil sa kanilang patuloy na pamumuhunan sa mga smart grid technology, modern meters, at mabilis na operasyon laban sa pilferage. Para sa kaugnay na ulat at mga nakaraang balita, basahin din ang aming buong coverage sa Pres. Bongbong Marcos SONA 2026 Directives: Malalaking Proyekto, Economic Policies, at Foreign Relations Roadmap Inilatag sa Batasang Pambansa.

Pangamba ng mga Electric Cooperative sa mga Probinsya

Sa kabilang banda, malaking pangamba ang ipinaabot ng Philippine Rural Electric Cooperatives Association o PHILRECA. Ayon sa samahan ng mga electric cooperative sa mga malalayong lalawigan, ang biglaang pag-alis sa itinatakdang singil nang walang kaukulang suporta o subsidy ay maaaring magdulot ng pagkalugi ng maraming rural cooperatives. Ipinaliwanag ng PHILRECA na sa mga malalayong isla at kabundukan, napakahaba ng linya ng kuryente na nagdudulot ng mas mataas na natural technical loss kumpara sa mga urbanisadong lungsod. Kung hindi na maipapasa ang mga gastusing ito, maaaring gumuho ang operasyon ng mga kooperatiba na magreresulta sa mas madalas na rotational brownout o kawalan ng kakayahang mag-maintain ng mga pasilidad.

Plano ng Energy Regulatory Commission sa Pagbuo ng Bagong Ceiling at Regulations

Bilang tugon sa direktiba ng Pangulo sa SONA 2026, agad na nagpatawag ng emergency executive session ang Energy Regulatory Commission. Ipinalabas ng komisyon ang isang pampublikong pahayag na nagtatakda ng roadmap para sa pag-aaral at pagrerevisa ng umiiral na mga regulasyon sa system loss charge. Kasama sa mga opsyon na pinag-aaralan ng regulatory body ay ang pagtatakda ng mas mababang cap, ang paghahati sa pananagutan kung saan ang utilities lamang ang sasagot sa non-technical loss, o ang tuluyang pagbabawal sa pagpapataw nito sa residential consumer level.

Paggamit ng Smart Metering at Grid Modernization Standards

Kasabay ng pag-aaral sa mga taripa, magpapatupad din ang ERC ng mas mahigpit na performance standards para sa lahat ng distribution utility. Obligado na ang mga kumpanya na magsumite ng taunang Grid Efficiency Plan at mag-invest sa tinatawag na Advanced Metering Infrastructure o AMI. Sa pamamagitan ng smart meters, mas madaling matutukoy ng mga kumpanya kung saang tiyak na linya o poste nagkakaroon ng ilegal na koneksyon o nagaganap ang malaking pagkawala ng boltahe. Sa pamamaraang ito, hindi na kailangang iasa sa hula o ipasa sa pangkalahatang billing ang nawawalang enerhiya.

Inaasahang Bawas-Singil at Epekto sa Kabuuang Ekonomiya ng Pilipinas

Ayon sa mga independiyenteng economic analyst at consumer advocacy groups tulad ng Laban Konsyumer at Bayan Muna, ang tuluyang pag-alis sa itinuturing na pabigat na singilin ay magdudulot ng malaking ginhawa sa bulsa ng mga mamamayan. Tinatayang kapag naalis ang system loss charge sa mga resibo, pwedeng bumaba ng humigit-kumulang 30 centavos hanggang higit isang piso kada kilowatt-hour ang buwanang bill ng kuryente, depende sa antas ng inefficiency ng distribution utility sa isang lugar.

Dampot sa mga Pamilya at Pangkalahatang Negosyo

Para sa isang karaniwang pamilyang kumukonsumo ng 200 kWh bawat buwan, ang pag-alis sa halagang ito ay nangangahulugan ng direktang tipid na humigit-kumulang ₱100 hanggang ₱300 buwan-buwan. Bagamat sa tingin ng iba ay maliit na halaga, kapag ito ay pinagsama-sama sa loob ng isang taon, ito ay nagiging malaking tulong para sa pambili ng pagkain, gamot, at iba pang pangunahing pangangailangan. Sa panig naman ng mga maliliit at katamtamang negosyo tulad ng mga manufacturing plant, cold storage facilities, at mga kainan, ang pagbaba ng operational cost sa kuryente ay magbibigay-daan upang makapagbaba rin sila ng presyo ng kani-kanilang mga produkto at serbisyo, na magiging malaking tulong upang kontrolin ang inflation sa buong bansa.

Sa pagpapatuloy ng mga pagdinig at konsultasyon matapos ang SONA 2026, nakatutok ang buong bansa sa magiging pinal na desisyon ng ERC at DOE. Ang matagumpay na pagbuwag sa nakasanayang patakarang ito ay magsisilbing isang makasaysayang tagumpay para sa mga consumer na ilang dekadang nagpasan ng gastusing hindi naman nila ginusto at hindi nila pakinabang.