Ulat sa Active Transport: Pwersa ng Transport Advocates, Muling Kinalampag ang Pamahalaan para sa Safer Cycling Infrastructure sa Gitna ng Dumaraming Aksidente sa Kalsada

Krisis sa Lansangan ng Kalakhang Maynila at ang Panawagan para sa Reporma

Ang Lumalalang Bilang ng mga Aksidente sa mga Pangunahing Daan

Inihayag ng mga koalisyon ng mga commuter at civil society organizations ang kanilang matinding pagkabahala hinggil sa kaligtasan ng mga mamamayang gumagamit ng bisikleta bilang pangunahing paraan ng transportasyon. Ayon sa pinakahuling datos mula sa Metropolitan Manila Development Authority (MMDA), patuloy ang pag-akyat ng bilang ng mga nasusugatan at nasasawi sa mga lansangan dahil sa kawalan ng maayos na proteksyon. Sa bawat araw na lumilipas, libu-libong mga manggagawa ang nakikipagsapalaran sa mga kalsadang pinamumugaran ng mga naglalakihang sasakyan tulad ng mga bus, truck, at mga pribadong kotse. Ang kakulangan sa safer cycling infrastructure ay hindi lamang usapin ng kaginhawaan kundi isang usapin ng karapatang mabuhay ng bawat Pilipino. Ang kasalukuyang sistema ng transportasyon sa bansa ay nananatiling car-centric o nakapokus sa mga pribadong sasakyan, na nagpapalubha sa kalagayan ng mga pedestrian at siklista na naghahanap lamang ng ligtas na alternatibong ruta patungo sa kanilang mga trabaho at tahanan.

Ang Boses ng mga Komunidad at Progresibong Grupo

Sa mga nakalipas na linggo, nagsagawa ng malawakang kilos-protesta ang iba’t ibang grupo tulad ng Move As One Coalition at Bikers United sa harap ng tanggapan ng Department of Transportation (DOTr). Dala ang kanilang mga bisikleta, ipinanawagan ng mga grupo ang pagpapanatili at pagpapalawak ng mga bike lanes na itinayo noong panahon ng pandemya. Iginiit nila na ang pansamantalang solusyon tulad ng paglalagay ng mga plastic bollards at simpleng pintura sa kalsada ay hindi sapat upang protektahan ang mga siklista mula sa mabilis na takbo ng mga sasakyan. Ayon sa mga lider ng transportasyon, kinakailangan ng pamahalaan na seryosohin ang pagpapatupad ng safer cycling infrastructure upang magkaroon ng pangmatagalang solusyon sa trapiko at polusyon sa bansa. Kung hindi umano ito tutugunan ng kasalukuyang administrasyon, patuloy na dadami ang bilang ng mga pamilyang mawawalan ng mga mahal sa buhay dahil sa mga maiiwasang sakuna sa kalsada.

Pagtatapyas sa Budget ng Active Transport sa Ilalim ng Pambansang Pondo

Ang Kontrobersya sa Likod ng Alokasyon ng DOTr

Naging mainit ang talakayan sa mababang kapulungan ng Kongreso at sa Senado hinggil sa pagbawas ng pondo para sa Active Transport Program. Sa ilalim ng panukalang pambansang badyet, nakita ng mga mambabatas ang malaking bawas sa pondong nakalaan para sa pagpapatayo ng mga bike lanes at pedestrian pathways. Ang desisyong ito ay umani ng batikos mula sa iba’t ibang sektor na naniniwalang ang active transport ang susi sa pag-decongest ng trapiko sa Metro Manila. Binigyang-diin ng mga mambabatas na sumusuporta sa mga siklista na ang pondong inilaan para sa mga kalsada ng sasakyan ay dapat hatiin upang pondohan ang safer cycling infrastructure na mas inklusibo at makatutulong sa mas nakararaming mamamayan na walang sariling sasakyan. Ang kontradiksyong ito sa polisiya ng pamahalaan—kung saan isinusulong ang green transport ngunit binabawasan naman ang pondo rito—ay nagpapakita ng kawalan ng malinaw na direksyon sa pagresolba ng krisis sa transportasyon.

Ang Tugon ng Kagawaran ng Transportasyon

Bilang tugon sa mga batikos, ipinaliwanag ng pamunuan ng DOTr na bagaman may mga pagbago sa pambansang pondo, patuloy silang nakikipagtulungan sa mga dayuhang ahensya at mga lokal na pamahalaan upang makakuha ng alternatibong pondo para sa mga proyekto ng active transport. Ayon sa kalihim ng transportasyon, may mga kasalukuyan silang pakikipag-ugnayan sa World Bank at Asian Development Bank upang pondohan ang pagpapalawak ng mga bike lane networks sa iba’t ibang bahagi ng bansa. Gayunpaman, binigyang-diin ng mga kritiko na ang mga pautang na ito ay magtatagal pa bago maramdaman ng mga ordinaryong mamamayan, habang ang pangangailangan para sa safer cycling infrastructure ay isang agarang krisis na nangangailangan ng pondong mula mismo sa pambansang kaban ng bayan. Bukod dito, ang burukrasya sa pagitan ng DOTr at DPWH ay nagiging hadlang din sa mabilis na implementasyon ng mga nasabing proyekto sa mga pambansang kalsada.

Disenyo ng mga Kalsada sa Pilipinas at ang Kakulangan ng Pisikal na Proteksyon

Ang Siyensya sa Likod ng Ligtas na Bike Lanes

Ayon sa mga eksperto sa urban design at civil engineering, ang tunay na ligtas na bike lane ay hindi lamang basta guhit sa kalsada na may pintura. Kinakailangan nito ng pisikal na paghihiwalay o physical segregation mula sa mga motorista. Sa kasalukuyan, marami sa mga bike lane sa Metro Manila ay tinatawag na ‘shared lanes’ o kaya naman ay mayroon lamang mahihinang plastic bollards na madaling masira kapag nababangga ng mga kotse at motorsiklo. Ang kawalan ng solidong harang tulad ng mga konkretong planter o curbs ay naglalagay sa mga siklista sa direktang panganib. Ang pagtatayo ng safer cycling infrastructure ay nangangailangan ng komprehensibong pag-aaral sa lapad ng kalsada, bilis ng takbo ng mga sasakyan, at ang daloy ng trapiko sa mga interseksyon kung saan madalas nagaganap ang mga banggaan. Kung walang maayos na engineering standards, ang mga bike lane ay mananatiling mapanganib na dekorasyon lamang sa mga lansangan.

Ang Suliranin sa mga Interseksyon at U-Turn Slots

Isa sa mga pinakamapanganib na bahagi ng kalsada para sa mga siklista ay ang mga interseksyon at mga u-turn slots. Dito nagtatagpo ang landas ng mga mabibilis na sasakyan at ng mga mababagal na gumagamit ng bisikleta. Sa maraming pagkakataon, ang mga bike lane ay bigla na lamang nawawala o napuputol kapag sumapit sa mga u-turn slot, na nagpipilit sa mga siklista na makipag-agawan ng espasyo sa mga sasakyang lumiliko. Ipinapanawagan ng mga transport advocates ang paglalagay ng mga ‘protected intersections’ kung saan may malinaw na signal lights para sa mga siklista at may sapat na espasyo upang sila ay makatigil nang ligtas habang naghihintay ng hudyat para tumawid. Ang pagsasama ng mga ganitong disenyo ay isang mahalagang hakbang sa pagbuo ng safer cycling infrastructure na magbibigay ng kumpiyansa sa mas marami pang mamamayan na piliin ang pagbibisikleta bilang paraan ng pagbiyahe.

Bungguan ng Interes sa Pagitan ng mga Pribadong Sasakyan at mga Siklista

Ang Isyu ng Pagbabawas ng Lane para sa mga Kotse

Isang malaking hamon sa pagpapatupad ng mga bike lane ay ang mariing pagtutol mula sa ilang grupo ng mga motorista at mga tagasuporta ng car-centric development. Ayon sa kanila, ang paglalaan ng isang buong lane para sa mga bisikleta ay nagpapalala lamang sa pagsisikip ng trapiko dahil nababawasan ang espasyong nakalaan para sa mga kotse. Ang argumentong ito ay madalas na nagiging sanhi ng tensyon sa mga pagpupulong ng MMDA at ng mga lokal na pamahalaan. Subalit, sinagot ito ng mga transport planners sa pamamagitan ng konsepto ng ‘induced demand’ at ‘modal shift’. Ayon sa mga pag-aaral, kapag ang isang lungsod ay nagbigay ng ligtas at maayos na imprastraktura para sa paglalakad at pagbibisikleta, mas maraming tao ang gaganahang iwan ang kanilang mga kotse at sumakay na lamang ng bisikleta, na sa huli ay magpapabawas din sa kabuuang bilang ng mga sasakyan sa kalsada. Kaya naman, ang pagtataguyod ng safer cycling infrastructure ay hindi pagpaparusa sa mga motorista kundi isang solusyon na makikinabang ang lahat ng gumagamit ng daan.

Ang Papel ng mga Lokal na Pamahalaan (LGUs)

Habang ang ilang lungsod tulad ng Pasig, Quezon City, at San Juan ay nakatanggap ng papuri dahil sa kanilang mga inisyatiba na magtayo ng sarili nilang network ng mga bike lanes, marami pa ring mga munisipalidad at lungsod sa bansa ang walang malinaw na plano para sa active transport. Ang kawalan ng koordinasyon sa pagitan ng mga magkakaratig na lungsod ay nagdudulot ng kalituhan sa mga siklista dahil ang isang ligtas na bike lane sa isang lungsod ay bigla na lamang naglalaho pagpasok sa hurisdiksyon ng kabilang lungsod. Kinakailangan ang isang pambansang polisiya na mag-oobliga sa lahat ng LGUs na sundin ang iisang pamantayan sa pagtatayo ng mga imprastraktura para sa aktibong transportasyon upang matiyak ang kaligtasan ng bawat mamamayan anuman ang kanilang tinatahak na teritoryo.

Mga Rekomendasyon ng mga Eksperto at Karanasan ng Ibang Bansa sa Asya

Ang mga Matagumpay na Modelo sa Ibang Bansa

Upang mas lalong mapabuti ang sistema ng transportasyon sa Pilipinas, iminumungkahi ng mga eksperto na tignan ang mga matagumpay na modelo sa ibang bansa sa Asya at Europa. Sa mga lungsod tulad ng Tokyo sa Japan at Bogota sa Colombia, ang pagbibisikleta ay kinikilala bilang isang pangunahing haligi ng transportasyong pampubliko. Nagawa nilang mapababa ang bilang ng mga aksidente sa pamamagitan ng pagpapatupad ng mahihigpit na batas trapiko, paglalagay ng malalawak na network ng mga protektadong bike lane, at pagbibigay ng sapat na pasilidad tulad ng mga bike parking station sa mga terminal ng tren. Ang karanasan ng mga bansang ito ay nagpapatunay na ang pagkakaroon ng maayos na sistema ay hindi lamang nakasalalay sa yaman ng isang bansa kundi sa political will ng mga pinuno nito na unahin ang kapakanan ng mas nakararaming mahihirap na mamamayan. Ang pagpapatupad ng katulad na mga polisiya sa Pilipinas ay magiging simula ng isang mas malinis, mas malusog, at mas progresibong lipunan.

Ang Susunod na Hakbang para sa Pilipinas

Sa pagtatapos, ang panawagan para sa mas ligtas na kalsada ay hindi na maitatangi pa. Habang patuloy na lumalaki ang populasyon sa mga kalunsuran at patuloy na tumataas ang presyo ng petrolyo, ang pagbibisikleta ay mananatiling isang praktikal na solusyon para sa marami nating kababayan. Ang hamon ngayon ay nasa kamay ng mga mambabatas, ng DOTr, ng DPWH, at ng mga lokal na pamahalaan na pakinggan ang boses ng mga mamamayan at simulan ang seryosong pagpopondo at pagpapatupad ng mga proyekto para sa safer cycling infrastructure. Ang bawat pisong ilalaan sa kaligtasan ng mga siklista ay pamumuhunan sa kinabukasan ng ating bansa, kung saan ang bawat Pilipino, may kotse man o wala, ay may karapatang makarating sa kanyang destinasyon nang ligtas at may dignidad.