Ulat sa General Santos City Lindol: 16 na indibidwal kumpirmadong patay habang rescue operations patuloy sa magnitude 6.8 na pagyanig

Kumpirmadong Bilang ng mga Nasawi at Sugatan sa Region 12

Ang bilang ng mga nasawi sa naganap na magnitude 6.8 na lindol sa General Santos City at mga karatig na lalawigan ay umakyat na sa 16 na indibidwal. Ayon sa pinakahuling ulat mula sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) at Office of Civil Defense (OCD), karamihan sa mga biktima ay namatay dahil sa mga gumuhong pader, landslide, at atake sa puso bunsod ng matinding takot. Sa General Santos City lamang, ilang residente ang iniulat na naipit sa loob ng kanilang mga tahanan nang gumuho ang mga bahagi ng kisame at pader. Ang mga awtoridad ay patuloy na nagsasagawa ng validation sa mga pagkakakilanlan ng mga biktima upang makapagbigay ng kaukulang tulong sa kanilang mga pamilya.

Sa kasalukuyan, mahigit 100 katao ang dinala sa iba’t ibang pasilidad medikal sa loob ng General Santos City. Ang mga biktima ay nagtamo ng iba’t ibang uri ng pinsala, mula sa minor bruises hanggang sa malubhang fractures at head injuries. Ang mga pampublikong ospital tulad ng Dr. Jorge P. Royeca City Hospital ay dumanas ng dagsa ng mga pasyente, dahilan upang magdagdag ng mga medical personnel at resources ang lokal na pamahalaan. Ayon sa mga doktor, marami rin sa mga isinugod sa ospital ay nakaranas ng hyperventilation at matinding stress dahil sa trauma na dulot ng malakas na lindol.

Detalye ng mga Biktima sa General Santos at Sarangani

Sa bayan ng Glan sa Sarangani, na malapit sa sentro ng lindol, may mga naiulat na biktima ng landslide na tumabon sa ilang kabahayan. Sa General Santos City, isang mag-asawa ang iniulat na nasawi matapos mabagsakan ng gumuhong pader sa kanilang tinitirhan sa Barangay Labangal. Ang bawat kaso ng pagkamatay ay sinusuri ng mga local health officers upang matiyak na ito ay direktang resulta ng pagyanig. Ang mga ulat mula sa mga barangay ay patuloy na dumarating sa command center, at inaasahan na maaaring magbago pa ang bilang habang nararating ng mga rescue team ang mga liblib na lugar na nawalan ng komunikasyon at kuryente.

Malawakang Pinsala sa mga Imprastraktura at Establisimyento

Ang pinsalang dulot ng magnitude 6.8 na lindol sa General Santos City ay kitang-kita sa mga pangunahing gusali at kalsada. Maraming mga bitak ang nakita sa mga tulay at flyover, na nagresulta sa pansamantalang pagsasara ng ilang kalsada para sa seguridad ng mga motorista. Ang mga establisyimentong komersyal, kabilang ang mga malalaking mall, ay nakaranas ng matinding pinsala sa kanilang mga facade at interior ceilings. Ang General Santos City ay isa sa mga lugar na pinaka-naapektuhan dahil sa density ng mga gusali at populasyon nito. Ang mga structural engineers mula sa City Engineering Office ay agad na ipinakalat upang suriin ang kaligtasan ng mga gusaling ito bago payagang muling magbukas sa publiko.

Sa mga residential areas, maraming bahay na gawa sa light materials ang tuluyang nawasak, habang ang mga konkretong bahay naman ay nagtamo ng malalalim na crack. Ang suplay ng kuryente at tubig sa malaking bahagi ng General Santos City ay pansamantalang naputol matapos ang pagyanig bilang precautionary measure at dahil na rin sa mga nasirang linya ng kuryente. Ang National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) ay naglabas ng pahayag na sinisikap nilang maibalik ang normal na daloy ng kuryente sa lalong madaling panahon.

Kalagayan ng mga Mall at Gusali sa Sentrong Komersyal

Naging viral sa social media ang mga video ng pagyanig sa loob ng mga mall sa General Santos City kung saan makikita ang pagbagsak ng mga debris mula sa kisame habang nagtatakbuhan ang mga tao. Ang SM City General Santos at Robinsons Place ay agad na naglabas ng kani-kanilang mga statement na prayoridad nila ang kaligtasan ng kanilang mga empleyado at customer. Bagama’t walang naiulat na nasawi sa loob ng mga mall, marami ang nasugatan sa stampede at pagbagsak ng mga fixtures. Ang mga gusaling ito ay mananatiling sarado hanggang sa makakuha ng kaukulang clearance mula sa mga awtoridad.

Operasyon ng Search and Rescue sa mga Apektadong Barangay

Agad na kumilos ang mga search and rescue units sa General Santos City matapos ang lindol. Ang Bureau of Fire Protection (BFP), Philippine National Police (PNP), at mga volunteer groups ay nagtulung-tulong sa paghahanap sa mga posibleng na-trap sa ilalim ng mga gumuhong istruktura. Ang mga asong pang-amoy o K9 units ay ginamit din sa mga kritikal na lugar upang mapabilis ang operasyon. Ang bawat barangay sa General Santos City ay inatasan na magtatag ng sariling monitoring station upang mabilis na maiparating sa central command ang anumang kagyat na pangangailangan ng mga residente.

Sa kabila ng mga panganib ng aftershocks, hindi tumigil ang mga rescuers sa kanilang tungkulin. May mga ulat ng mga bata at matatanda na nailigtas mula sa mga delikadong bahagi ng kanilang mga bahay. Ang lokal na pamahalaan ng General Santos City ay nagbigay ng mga tents at pansamantalang matutuluyan para sa mga pamilyang hindi na ligtas na manatili sa kanilang mga tahanan dahil sa structural damage.

Pagtutulungan ng BFP, PNP, at Philippine Army

Ang pwersa ng Philippine Army mula sa 10th Infantry Division ay nagpadala rin ng karagdagang tauhan upang tumulong sa clearing operations at pagpapanatili ng kapayapaan at kaayusan sa General Santos City. May mga insidente kasi ng pangamba sa looting sa mga iniwang bahay, kaya naman pinaigting ang patrol ng mga pulis sa mga apektadong komunidad. Ang koordinasyon sa pagitan ng iba’t ibang ahensya ng gobyerno ay naging susi upang maging organisado ang pamamahagi ng relief goods at medical assistance sa mga biktima ng lindol sa General Santos City.

Pagsusuri ng PHIVOLCS sa Magnitude 6.8 na Pagyanig

Ayon sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS), ang lindol na yumanig sa General Santos City ay may magnitude na 6.8 at nagmula sa tectonic origin. Ang epicenter ay natukoy sa karagatan ng Sarangani, Davao Occidental, na may lalim na 63 kilometro. Dahil sa lalim nito, hindi naglabas ng tsunami warning ang PHIVOLCS, ngunit nagbabala sila sa mga posibleng malalakas na aftershocks. Ang General Santos City ay nakaranas ng Intensity VII, na itinuturing na ‘destructive’ o mapanira. Ang pagyanig ay naramdaman din sa malaking bahagi ng Mindanao, kabilang ang Davao City, Cotabato, at Zamboanga.

Ipinaliwanag ng mga eksperto na ang rehiyon ay nasa ibabaw ng mga aktibong fault lines, kaya naman ang mga ganitong kalakas na lindol ay inaasahan na mangyayari sa hinaharap. Ang PHIVOLCS ay nanawagan sa publiko sa General Santos City na manatiling kalmado ngunit alerto. Ang ‘Duck, Cover, and Hold’ protocol ay muling ipinaalala bilang pangunahing paraan ng pagliligtas sa sarili habang may pagyanig.

Banta ng Tsunami at mga Aftershocks sa Davao Occidental

Bagama’t walang banta ng tsunami sa kasalukuyan, ang mga komunidad sa baybayin malapit sa General Santos City ay pinayuhang maging mapagmatyag sa anumang hindi pangkaraniwang paggalaw ng dagat. Ang mga aftershocks ay patuloy na nararamdaman sa rehiyon, na lalong nagpapatindi sa kaba ng mga residente. Ang bawat aftershock ay may potensyal na magpaguho sa mga istrukturang humina na dahil sa main shock. Dahil dito, ang mga evacuation centers sa General Santos City ay mananatiling bukas hanggang sa ideklara ng PHIVOLCS na ligtas na ang sitwasyon.

Tugon ng Pambansang Pamahalaan at Calamity Fund

Naglabas na ng direktiba ang Malacañang sa lahat ng kaukulang ahensya na ibuhos ang lahat ng kinakailangang tulong sa General Santos City at iba pang apektadong lugar. Ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) ay naghanda na ng libu-libong family food packs at non-food items para sa mga biktima. Ang Department of Health (DOH) naman ay nagpadala ng mga medical kits at gamot upang maiwasan ang pagkalat ng sakit sa mga evacuation centers. Ang pambansang pamahalaan ay nangako rin ng tulong pinansyal para sa rehabilitasyon ng mga pampublikong imprastraktura sa General Santos City.

Ang lokal na pamahalaan ng General Santos City ay pinag-iisipan na rin ang pagdedeklara ng State of Calamity upang magamit ang quick response funds. Ito ay magbibigay-daan para sa mas mabilis na pagbili ng mga kagamitan at pagbibigay ng ayuda sa mga pamilyang nawalan ng kabuhayan. Ang pakikipagtulungan sa mga pribadong sektor ay hinihikayat din upang mapabilis ang muling pagbangon ng ekonomiya ng lungsod matapos ang trahedya.

Direktiba mula sa Malacañang para sa Rehabilitasyon

Sa isang opisyal na pahayag, binigyang-diin ng Palasyo na ang kaligtasan ng bawat Pilipino ang pangunahing prayoridad. Inatasan ang Department of Public Works and Highways (DPWH) na magsagawa ng mabilisang assessment sa mga kalsada at tulay sa General Santos City upang masiguro ang daloy ng transportasyon para sa relief goods. Ang gobyerno ay nakatuon hindi lamang sa agarang pagtugon kundi pati na rin sa pangmatagalang rehabilitasyon ng mga komunidad na sinalanta ng lindol. Ang mga pamilyang namatayan ay makatatanggap ng burial assistance, habang ang mga sugatan ay tutulungan sa kanilang gastusin sa ospital sa pamamagitan ng PhilHealth at iba pang social services.